استخر به فضایی گود که تحت هندسه های مختلفی ساخته و بسته به سلیقه فرد گرم یا سرد بودن ان تعیین میشود و به دو دسته خانگی و سالنی تقسیم میشوند.بحث پیش رو مربوط به استخر های بخش مسکونی میباشد.
این فضای تر در حقیقت جزو امکاناتی است که با وجود ان میتوان یک فضای مسکونی را لوکس نامید پس به راحتی میتوان دریافت که هزینه های هنگفتی برای ایجاد ان باید صرف شود.یکی از مسایل عمده که همواره کارفرمایان با ان دست به گربان هستند ،بحث های فنی و تاسیساتی استخر است که در بیشتر موارد بحث های اب بندی و سیرکولاسیون اب از اهم ان ها محسوب میشود.
در واحد های مسکونی و اقامتی مثل هتل ها، استخرهای واقع در طبقات بالاتر نقش سازه ای نیز دارند به عبارتی از ان ها به عنوان میراگر استفاده میکنند و این امراز جابجایی اب و ساختمان در جهت عکس هم به هنگام زلزله یا بادهای شدید نشات میگیرد.مضاف بر اینکه ملاحظات معماری ان نیز از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که کاسه استخر در طبقات به تنهایی یک لول پایین تر را به اندازه خود اشغال میکند و تاسیسات ان نیز خود بحث های تفصیلی مختص به خود را می طلبد.
حال اگر ویژگی های معماری ان را بیشتر مد نظر بگیریم در نگاه نخست باید نسبت به روباز بودن ویا بسته بودن سقف این عنصر معماری مطلع شویم که در کشور ما به دلیل ملاحطات محرمیت بیشتر اوقات با سیستم های بسته ی ان مواجه هستیم که اقلیم نیز در این موضوع به خصوص تاثیر به سزایی دارد.
نکته قابل تامل اینکه این عنصر معماری در محاسبات سازه ای جزو بارهای زنده ساختمان محسوب میشود و به دلیل سیال بودن سازه و تبخیر سطحی بالای ان همواره وزن و فشار وارد بر جداره ها در حال نوسان هستند که این ضربات و تغییر جهت نیروهای وارده بر سازه به هنگام وارد شدن ضربه به کل سازه تشدید میابد که منشا ان ممکن است زلزله یا باد ویا عوامل دیگر باشد.
در مقاله زیر به بررسی رویکردهای معماری استخرها میپردازیم.
همان گونه د ر توضیحات ابتدایی به اختصار توضیح داده شد استخر در ارتفاع بالا تر از همکف با حجم عطیمی از نامعینی ها را به همراه دارد ولی به دلیل هیجان انگیز بودن این امر برای ساکنین این نوع از برج ها همواره سازندگان و سرمایه گذاران به دلیل اورده مالی تمامی این مشکلات را پذیرش می کنند.
به نحوی که در برخی از موارد از جام های شیشه ای که به صورت کنسول ارائه میشود را در طبقات اخر استفاده میکنند.
در تصاویر پایین تر به ویژگی های معماری داخلی چند نمونه از استخرها میپردازیم.
نمونه پیش رو یک استخر در طبقه همکف ساختمان است که با دیوارهای شیشه ای رو به همسایگی و باغچه هم جوار خود نور طبیعی روز را به داخل فضا هدایت میکند و نکته قابل تامل استفاده از چوب در سقف و دیواره های ان است که با وجود رطوبت طراح اصرار بر استفاده از ان حتی در بخش سازه ای سقف داشته که به طور حتم از روکش های روغنی یا نانو متریال های اب گریز در ان بهره گرفته شده است که کنتراست زیبایی را به لحاظ رنگ و متریال به فضا بخشیده است.
دیدگاه ظریف معمار در ایده این طرح را در استفاده از سقف شیشه ای بالای خرپاهای چوبی را میتوان یافت که هم نشانی از بافته شدن اسمان ابی ببه استخر است هم بحث های سبک سازی ساز ای را به همراه داشته و مصاف بر ان ها نوری که از طرفین به خرپا ها میتابد ان را به دو تنالیته رنگی از رنگ چوب تبدیل میکند که در نوع خود جالب توجه است.
نکته قابل توجه در مورد تصویر فوق فضای مینیمال ساده با مبلمان و اویز های سنتی روی دیوار که یک فضای خصوصی را با پنجره ای رو به باغچه ای پلکانی ایجاد کرده و یک صفحه نورانی هم راستای عرض استخر نور فضا را تامین می کند.
دیواره ها و سقف این بنا بیشترین پیام های معماری را در خود جا داده است که در نگاه نخست پنجره صلیبی شکل و سقف چوبی که لاپه های سفید روی ان سوار شده به علاوه چراغ های فانوس مانند اویزان شده از شاه تیر ها حس نوستالژی را در مخاطب خود ایجاد می کند.همچنین نکته قابل ذکر اینکه دیوار های پرده ای امکان ایجاد فضاهای خصوصی را فراهم می اورد و نهایتا رنگ بندی فضا با کوسن های ابی که ابی استخر را تداعی میکند با رنگ سفیذ اطراف حس سبکی خاصی را القا می کند.
هر مخاطبی بدن هیچ اطلاعی از ویژگی های معماری ایرانی میتواند دریابد که این فضا کاملا ایرانیست چرا که تزیینات فرش گون با موتیفای اسلامی ایرانی کخ هم در کف استخر هم در جداره های ان قابل رویت است تصدیقی بر این مدعاست.
طاق های رومی در دیوار ها و کف سازی اجری شکا ان و بازتاب نقش سقف بر کف استخر که تقارن را القا می کند و همچنین رنگ فیروزه ای که کاشی کاری های دوره صفوی را یاداوری می کند همگی به تولید یک استخر زیبا با المان های معماری ایرانی کمک کرده اند.